Κατηγοριοποίηση γεγονότων θεματολογικά:

 

 

  • Οικονομικά γεγονότα:

 

 

Ελλάδα:

 

  • Με φόντο το ακριτικό και πανέμορφο Καστελόριζο στις 23 Απριλίου 2010, ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου ανακοίνωσε στους Έλληνες την ενεργοποίηση του μηχανισμού στήριξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για τη διάσωση της ελληνικής οικονομίας. Μιλώντας στα μέσα ενημέρωσης ο πρωθυπουργός τόνισε ότι οι αγορές δεν ανταποκρίθηκαν στα πρώτα σκληρά μέτρα που είχαν ήδη ληφθεί από την κυβέρνηση και κατά συνέπεια ο υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου ζήτησε την ενεργοποίηση του μηχανισμού. Λίγες ημέρες αργότερα, στις 6 Μαΐου 2010, το Μνημόνιο γινόταν νόμος της χώρας. Η Σοφία Σακοράφα, ο Γιάννης Δημαράς και ο Βασίλης Οικονόμου από το ΠΑΣΟΚ και η Ντόρα Μπακογιάννη από τη ΝΔ διαχώρισαν τη θέση τους από τη γραμμή των κομμάτων τους κατά την ψηφοφορία στη Βουλή, με αποτέλεσμα να τεθούν εκτός των Κοινοβουλευτικών Ομάδων τους.

 

  • Εκτίναξη της ανεργίας σε επίπεδα ρεκόρ έφερε και στην Ελλάδα η κρίση, κατάσταση που επιδείνωσε δραματικά η εφαρμογή των μέτρων λιτότητας του μνημονίου. Ήδη το επίσημα καταγεγραμμένο ποσοστό ξεπερνά το 12,5%, με τους ειδικούς όμως να υποστηρίζουν ότι στην πραγματικότητα είναι μεγαλύτερο και να το τοποθετούν στο 20% (ήτοι 1 εκατ. άνθρωποι) το 2011. Πλέον βιώνουμε κρίση απασχόλησης, λένε οι επιστήμονες, και προειδοποιούν ότι ο κίνδυνος διατάραξης της κοινωνικής συνοχής είναι ορατός. Προβληματισμό, δε, δημιουργεί και η αύξηση του ποσοστού των εργαζομένων που όμως βιώνουν συνθήκες φτώχειας, φαινόμενο που αναμένεται να επιδεινωθεί με τις αλλαγές στο εργασιακό καθεστώς. Για δημιουργία «χαμένης γενιάς» μιλά το Διεθνές Γραφείο Εργασίας κρίνοντας την ανεργία στους νέους, που έχει φτάσει παγκοσμίως σε ιστορικά επίπεδα, ενώ το φαινόμενο μετανάστευσης νέων ξανακάνει την εμφάνισή του. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε μέτρα ύψους 2,6 δισ. ευρώ για την στήριξη της απασχόλησης μέσω κυρίως επιδοτήσεων εισφορών. Η μόνη αποτελεσματική λύση είναι η δημιουργία ανάπτυξης λένε οι γνωρίζοντες.

 

  • Σαρωτικές ανατροπές στην αγορά εργασίας και το δίκαιο που τη διέπει –που αποδυναμώνουν περαιτέρω τον εργαζόμενο και τον αφήνουν απροστάτευτο- έφερε ο πρώτος χρόνος εφαρμογής του μνημονίου. Πλέον οι απολύσεις διευκολύνονται μέσω της δραστικής μείωσης της αποζημίωσης και της αύξησης του επιτρεπόμενου ορίου, ο βασικός μισθός μπορεί να καταστρατηγηθεί όταν πρόκειται για νεοπροσλαμβανόμενους μικρής ηλικίας, η προσφυγή στη διαιτησία του ΟΜΕΔ παύει να είναι ισχυρό όπλο στα χέρια των εργαζομένων, ενώ ισχυροποιούνται και κατοχυρώνονται περαιτέρω οι ελαστικές μορφές απασχόλησης. Ακόμη οι κλαδικές και συλλογικές συμβάσεις αποδυναμώνονται με την θεσμοθέτηση των ειδικών επιχειρησιακών συμβάσεων, που προβλέπουν μείωση μισθών και αλλαγή εργασιακών συνθηκών και επί της ουσίας δεν υπόκεινται σε κανένα περιορισμό, ώστε να προστατεύεται ο εργαζόμενος. Με λίγα λόγια τίποτα δεν πρόκειται να είναι το ίδιο στην αγορά εργασίας, εις βάρος φυσικά του εργαζόμενου, λένε οι ειδικοί, τονίζοντας μάλιστα ότι οι ανατροπές ήρθαν για να μείνουν και στην μετά μνημονίου εποχή.

 

  • Η αύξηση του γενικού ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στα 65 χρόνια, ή στα 60 με 40 χρόνια εργασίας, και ο διαχωρισμός της σύνταξης σε βασική (ύψους 360 ευρώ, εγγυημένη πλήρως από το κράτος) και αναλογική (με ποσοστό αναπλήρωσης 64% συν την επικουρική) είναι εκ των βασικών ανατροπών που έφερε το νέο Ασφαλιστικό, το οποίο ψηφίστηκε τον Ιούλιο, παρά τις έντονες διαμαρτυρίες συνδικάτων και αντιπολίτευσης. Ριζικές ανατροπές υπήρξαν και στο ασφαλιστικό των δημοσίων υπαλλήλων για τους οποίους, μεταξύ άλλων, προβλέπεται εξίσωση ορίων ηλικίας ανδρών-γυναικών στην επόμενη τριετία. Μάλιστα, η τρόικα, που υποδέχθηκε θετικά το νέο σύστημα, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να ακολουθήσουν και νέες αλλαγές, με τις επικουρικές συντάξεις να βρίσκονται ήδη στο στόχαστρο. Σε ετοιμότητα βρίσκονται οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες προετοιμάζοντας δυναμική είσοδο στον χώρο της ασφαλιστικής κάλυψης.

 

  • Μία από τις κυριότερες επιπτώσεις της προσφυγής της Ελλάδας στον μηχανισμό στήριξης ήταν η μεγάλη αύξηση των φορολογικών βαρών για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, εν μέσω ασφυκτικών πιέσεων για την αύξηση των κρατικών εσόδων. Οι τρεις διαδοχικές αυξήσεις του ΦΠΑ, η αμφιλεγόμενη περαίωση, «το κίνημα των αποδείξεων» και οι αυξήσεις στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης σε καύσιμα, τσιγάρα και ποτά, έκαναν ακριβότερη την ήδη ακριβή ζωή στην Ελλάδα και παράλληλα συνέβαλαν ελάχιστα στην ενίσχυση των δημόσιων εσόδων, γεγονός αρκετά λογικό, καθώς η οικονομία συρρικνώνεται με ρυθμούς της τάξεως του 4%. Ταυτόχρονα, όμως, οι πιεστικές ανάγκες για έσοδα οδήγησαν σε ένα ισχυρό χτύπημα κατά της φοροδιαφυγής. Το ζητούμενο, πλέον, είναι να βρεθεί η κατάλληλη ισορροπία, ώστε και να πληρώνουν οι έχοντες και να μην υπονομευθεί η ανάπτυξη της οικονομίας.

 

  • Δραματική αύξηση λουκέτων και πτωχεύσεων κυρίως μικρών καταστημάτων και βιοτεχνιών παρατηρήθηκε το 2010, με το μέλλον να διαγράφεται επίσης ζοφερό. Οι προβλέψεις για το 2011 μιλούν για τουλάχιστον 11.000 νέα λουκέτα στο εμπόριο, με δραματικές φυσικά συνέπειες για την απασχόληση, τα έσοδα του κράτους και των ασφαλιστικών ταμείων. Στις βασικές γενεσιουργές αιτίες του φαινομένου, η ύφεση που συνεχώς βαθαίνει, οι διαδοχικές αυξήσεις ΦΠΑ και των άλλων έμμεσων φόρων που τροφοδοτούν την ακρίβεια, η υψηλή ανεργία, τα μέτρα λιτότητας που κατατρώνε την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, η συνεχιζόμενη άρνηση των τραπεζών για εξασφάλιση ρευστότητας στους μικρομεσαίους. Παράλληλα, υπάρχουν καταγγελίες για άτυπη στάση πληρωμών από το Δημόσιο σε ό,τι αφορά π.χ τις επιστροφές ΦΠΑ. Για πολιτική που οδηγεί σε ανακυκλούμενη ύφεση μιλά η αγορά και ζητά επειγόντως μέτρα ενίσχυσης. «Εξηγήστε στην τρόικα την ελληνική πραγματικότητα» συστήνει στην κυβέρνηση και ελπίζει ότι το δεύτερο «πακέτο» ενίσχυσης των τραπεζών -τουλάχιστον μέρος του- θα κατευθυνθεί αυτή τη φορά στην αγορά.

 

  • Τυχόν ευθύνες για τα ανακριβή στατιστικά δεδομένα, ενδέχεται να γίνουν αντικείμενο έρευνας από Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής. Πέραν των ευθυνών όμως, τα «greek statistics», όπως έγιναν διεθνώς γνωστά, αποτέλεσαν βαθιά πληγή για την αξιοπιστία της χώρας στους εταίρους της και τις αγορές. Το βίωσε ο υπουργός Οικονομικών στα πρώτα συμβούλια Ecofin, καθώς και ο πρώην επικεφαλής της ΕΣΥΕ Μ.Κοντοπυράκης που οδηγήθηκε σε παραίτηση. Το υπέστη η οικονομία, όπως αποτυπώθηκε στην εκτόξευση των επιτοκίων δανεισμού σε απαγορευτικό επίπεδο. Το βίωσαν και οι Έλληνες με ανοίκεια πρωτοσέλιδα όπως του γερμανικού περιοδικού Focus, υπό τον τίτλο «Απατεώνες στην οικογένεια του ευρώ». Η Ελλάδα ευελπιστεί να κλείσει το οδυνηρό αυτό κεφάλαιο με την ΕΛΣΤΑΤ, πάντα υπό τη στενή επιτήρηση των Βρυξελλών. Μέχρι τότε θα πρέπει να παλέψει με ένα (προσφάτως εκ νέου αναθεωρημένο) έλλειμμα 15,4% για το 2009 και χρέος 126,8% του ΑΕΠ.

 

  • Η πολιτική των κυβερνήσεων τις τελευταίες δεκαετίες οδήγησε τις δημόσιες μεταφορές στη δημιουργία τεράστιων ελλειμμάτων, ενώ τα προβλήματα επιδεινώθηκαν από φαινόμενα κακοδιαχείρισης. Υπό το βάρος της πρωτοφανούς οικονομικής κρίσης και της προσφυγής της χώρας στον μηχανισμό στήριξης ΕΕ-ΔΝΤ, η κυβέρνηση παρουσίασε ένα επώδυνο σχέδιο αναδιάρθρωσης, με σαρωτικές αλλαγές στα δρομολόγια, τις εργασιακές σχέσεις και τους μισθούς. Επίκεντρο των αλλαγών είναι ο ΟΣΕ και οι αστικές συγκοινωνίες. Στον ΟΣΕ, οι αποδοχές των εργαζομένων θα είναι δραματικά μειωμένες από την 1η Ιανουαρίου 2011, περίπου 2.500 υπάλληλοι θα μεταταχθούν στον δημόσιο τομέα, πολλά δρομολόγια κόπηκαν, ενώ εγκρίθηκαν και αυξήσεις-φωτιά στα εισιτήρια. Στις αστικές συγκοινωνίες, προβλέπεται συγχώνευση των επιχειρήσεων από πέντε σε δύο, μετατάξεις του προσωπικού και μεγάλες αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων.

 

  • Με το χρέος της Ελλάδας να αγγίζει ή ακόμη και να ξεπερνάει το 150% του ΑΕΠ το 2013, η επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής του δανείου των 110 δισ. ευρώ, αναμένεται να αποτελέσει ευπρόσδεκτη εξέλιξη στις αρχές του νέου χρόνου. Αυτό τουλάχιστον προδιαγράφεται, σύμφωνα με όλες τις δηλώσεις των ιθυνόντων της τρόικας κατά το τελευταίο δίμηνο του 2010. Εντούτοις, το πρόβλημα της υπερχρέωσης παραμένει δυσβάσταχτο, ιδιαίτερα για μία χώρα σε ύφεση και με χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα. Πολλοί δεν διστάζουν να μιλήσουν για χρεοκοπία της χώρας και έξοδο από το ευρώ. Για άλλους, οικονομολόγους, αλλά και κάποιους πολιτικούς, κάποιας μορφής αναδιάρθρωση του χρέους θα είναι απαραίτητη. Σύντομα μάλιστα, παρά αργότερα, υποστηρίζουν. Η κυβέρνηση ωστόσο διαψεύδει σε κάθε ευκαιρία το ενδεχόμενο αναδιάρθρωσης.

 

  • Το άμεσο άνοιγμα των λεγόμενων «κλειστών επαγγελμάτων» ζήτησε ρητά και κατηγορηματικά η τρόικα μέσω μνημονίου, ενώ σε κάθε επανέλεγχο επανέρχεται απαιτώντας επίσπευση της διαδικασίας. Η αρχή έγινε με τον κλάδο των ιδιοκτητών φορτηγών δημόσιας χρήσης και βυτιοφόρων, προϊδεάζοντας για τις έντονες αντιδράσεις που θα συναντήσει το μέτρο από τους επαγγελματίες που πλήττονται. Έκρυθμο κλίμα, κλειστοί δρόμοι και λιμάνια, πορείες διαμαρτυρίας, μία πολιτική επιστράτευση, υποσχέσεις και επαναδιατυπώσεις από την κυβέρνηση ήταν τα όσα έλαβαν χώρα μέχρι η ένταση να εκτονωθεί και να περάσει το μέτρο. Με την ελπίδα ότι οι αντιδράσεις θα είναι ηπιότερες ακολουθούν οι κλάδοι των νομικών, φαρμακοποιών, συμβολαιογράφων, αρχιτεκτόνων, μηχανικών, ορκωτών λογιστών. Μάλιστα δρομολογείται νόμος-πλαίσιο που θα περιλαμβάνει βασικές αρχές και διαδικασίες για το άνοιγμα περίπου 160 επαγγελμάτων, με στόχο η απελευθέρωση να έχει ολοκληρωθεί σε ένα εξάμηνο.

 

  • Για μια χώρα με πρόβλημα υπερχρέωσης και καλπάζουσα ανεργία, η ανάπτυξη αποτελεί υψηλής προτεραιότητας «στοίχημα». Με το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων στο «γύψο», η προσέλκυση ιδιωτών επενδυτών επιχειρήθηκε με το νέο αναπτυξιακό νόμο, τις δράσεις χρηματοδότησης των επιχειρήσεων και κυρίως το λεγόμενο fast track. Η εμφάνιση μεγάλων ξένων επενδυτών με μεγάλη ρευστότητα, έγινε ιδιαίτερα ευπρόσδεκτη. Η Κίνα κατέστησε σαφές, με επισκέψεις ακόμη και σε κορυφαίο επίπεδο, ότι η επένδυση στην προβλήτα 2 του ΟΛΠ μπορεί να είναι μόνο η αρχή. Λιμάνια, σιδηρόδρομοι, κέντρα logistics, εθνικά εξαγωγικά προϊόντα όπως το ελαιόλαδο, ακόμα και τα -κατά τ’ άλλα σε δυσμένεια- ελληνικά ομόλογα, έτυχαν της προσοχής του Πεκίνου. Το Κατάρ από την άλλη πλευρά, έδειξε ενδιαφέρον για την αξιοποίηση της έκτασης του Ελληνικού. Εντούτοις, στην επένδυση που ανακοίνωσε από νωρίς, εν μέσω κρίσης, στον Αστακό, παρουσιάστηκε εμπλοκή και τελικά το εμιράτο αποσύρθηκε προκαλώντας την οργή του αρμόδιου υπουργού Επικρατείας Χ.Παμπούκη.

 

 

 

 

Διεθνή:

 

  • Πριν από την έκρηξη της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη το μοντέλο ανάπτυξης της Ιρλανδίας θεωρείτο πρότυπο, καθώς η οικονομία της χώρας επεκτεινόταν με υψηλούς ρυθμούς και όλα έδειχναν ότι τίποτε δεν μπορούσε να σταματήσει τη ραγδαία ανάπτυξη της «κέλτικης τίγρης». Ωστόσο, αποδείχθηκε ότι όσοι εξυμνούσαν το ιρλανδικό μοντέλο ανάπτυξης δεν είχαν υπολογίσει τους πιστωτές της χώρας και κυρίως τους κερδοσκόπους που αμέσως μετά την Ελλάδα έβαλαν στο στόχαστρο τη χώρα, οδηγώντας την ουσιαστικά στον μηχανισμό στήριξης ΕΕ-ΔΝΤ. Το κυριότερο πρόβλημα που επιδείνωσε την κρίση στην Ιρλανδία ήταν η φρενήρης επέκταση του τραπεζικού κλάδου και οι αλόγιστες επενδύσεις στην εγχώρια και όχι μόνο αγορά ακινήτων, οι οποίες είχαν οδηγήσει στη δημιουργία μίας τεράστιας «φούσκας». Όταν έσκασε η «φούσκα» των ακινήτων, ο τραπεζικός κλάδος κατέρρευσε (το άνοιγμα υπολογίζεται ότι ξεπερνά τα 50 δισ. ευρώ) και η χώρα εξαναγκάστηκε, παρά τα σκληρά οικονομικά μέτρα που είχε ήδη λάβει, να προσφύγει στο ΔΝΤ και την ΕΕ, λαμβάνοντας βοήθεια ύψους 85 δισ. δολαρίων.

 

  • Ο «πόλεμος» των συναλλαγματικών ισοτιμιών, κατά τον οποίο οι χώρες είτε προχωρούν σε απευθείας υποτίμηση, είτε αφήνουν τα νομίσματά τους να διολισθήσουν, δεν είναι κάτι καινούριο στην παγκόσμια οικονομία. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, με τη δυναμική είσοδο της Κίνας στη διεθνή οικονομική κοινότητα, το θέμα έγινε και πάλι ένα από τα κυριότερα προβλήματα της παγκόσμιας οικονομίας, χωρίς να διαφαίνεται κάποια συγκεκριμένη λύση στον ορίζοντα. Στο επίκεντρο αυτού του «πολέμου» είναι η ισοτιμία του κινεζικού γουάν, καθώς οι κυβερνήσεις από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ασία, επιμένουν ότι το κινεζικό νόμισμα είναι υποτιμημένο. Την ίδια ώρα, ανάλογες επιθέσεις δέχεται και η αμερικανική κυβέρνηση, καθώς, παρά τις φραστικές διακηρύξεις, ουσιαστικά ευνοεί τη διολίσθηση του δολαρίου, τονώνοντας τις εξαγωγές της χώρας. Η Σύνοδος Κορυφής της G-20, που έγινε στη Σεούλ στα μέσα Νοεμβρίου, περιορίσθηκε σε ένα απλό ευχολόγιο να αποφεύγονται οι «ανταγωνιστικές υποτιμήσεις» των νομισμάτων, καταδεικνύοντας το μέγεθος των διαφορών που υπάρχουν και οι οποίες αναμένεται να κυριαρχήσουν και το 2011.

 

 

  • Κοινωνικά γεγονότα:

 

 

Ελλάδα:

 

  • Ο θάνατος του Λάμπρου Φούντα στη συμπλοκή της Δάφνης οδήγησε την Αντιτρομοκρατική να βρει άλλη μια άκρη του νήματος της τρομοκρατίας. Έξι άτομα συνελήφθησαν για συμμετοχή στον Επαναστατικό Αγώνα, ενώ εντοπίστηκαν οι γιάφκες με τον βαρύ οπλισμό και τα χρήματα της οργάνωσης. Πολλοί μίλησαν για εξάρθρωση, όχι πάντως ο τότε υπουργός Προστασίας του Πολίτη. Ο Μ.Χρυσοχοΐδης μίλησε μόνο όταν η βόμβα που προοριζόταν για τον ίδιο σκότωσε τον υπασπιστή του Γ.Βασιλάκη. «Δεν φοβόμαστε, δεν τρομοκρατούμαστε. Θα συνεχίσουμε τον αγώνα για να καταστήσουμε τους πολίτες, τις γειτονιές, τις πόλεις μας ασφαλείς». Οι έρευνες συνεχίστηκαν, όπως και τα αιματηρά χτυπήματα. Η Σέχτα Επαναστατών επανεμφανίστηκε, δολοφονώντας τον δημοσιογράφο Σ.Γκιόλια. Συνόδευσε, δε, την προκήρυξή της με μια φωτογραφία του οπλισμού της, στα πρότυπα της 17Ν. Σε τροχιά αναβάθμισης των μέσων που χρησιμοποιεί βρέθηκε η Συνομωσία των Πυρήνων της Φωτιάς –που στην τελευταία προκήρυξή της υπέγραψε ως Επαναστατική Οργάνωση και απείλησε με δολοφονίες. Οι Πυρήνες εξαπέλυσαν μπαράζ βομβιστικών επιθέσεων με αποκορύφωμα τα παγιδευμένα πακέτα με προορισμό πρεσβείες στην Αθήνα, που έφθασαν μέχρι το κατώφλι Ευρωπαίων ηγετών. Αυτή τη φορά, ήταν η ομάδα ΔΙΑΣ, που κατάφερε να συλλάβει δύο άτομα που μετέφεραν τα πακέτα. Μερικούς μήνες αργότερα οι προφυλακισμένοι για τους Πυρήνες έγιναν συνολικά επτά, καθώς εντοπίστηκαν κι άλλοι ύποπτοι για τρομοκρατία. Τέσσερις από αυτούς κατηγορούνται για συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση, χωρίς αυτή να κατονομάζεται, καθώς ο οπλισμός που βρέθηκε στα διαμερίσματά τους δεν έχει χρησιμοποιηθεί σε κάποια επίθεση.

 

  • Τα πρώτα βήματα στην ψηφιακή εποχή κάνουν από φέτος οι μαθητές, καθώς το υπουργείο Παιδείας με το πολυνομοσχέδιο για το «Νέο Σχολείο» επιδιώκει να φέρει τις νέες τεχνολογίες στις αίθουσες, αντικαθιστώντας σταδιακά το βιβλίο με το e-book και τον μαυροπίνακα με τον διαδραστικό πίνακα. Με κεντρικό σύνθημα «Πρώτα ο μαθητής» το υπουργείο προβλέπει σειρά αλλαγών στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, μεταξύ των οποίων μείωση της ύλης, εργαστηριακές ασκήσεις, σχολικές διατριβές, αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου από μαθητές και γονείς. Αλλαγές προωθούνται και για την εισαγωγή στα ΑΕΙ και ΤΕΙ, οι οποίες ξεκίνησαν από φέτος με την κατάργηση της βάσης του «10». Οι μαθητές θα έρθουν αντιμέτωποι με το νέο σύστημα εξετάσεων το σχολικό έτος 2013-2014. Εν τω μεταξύ, κανόνες μπήκαν και στο «γκρίζο τοπίο» της μεταλυκειακής εκπαίδευσης, καθώς άδεια λειτουργίας έλαβαν 30 από τα 40 κολέγια που υπέβαλαν φάκελο και τα οποία πλέον μετονομάζονται σε Κέντρα Μεταλυκειακής Εκπαίδευσης.

 

  • Το 2009 είχαμε τη μερική απαγόρευση του καπνίσματος, ενώ το 2010 επιβλήθηκε διά νόμου η καθολική απαγόρευσή του σε δημόσιους χώρους και χώρους εστίασης -πλην ελαχίστων εξαιρέσεων. Ο νόμος προκάλεσε την έντονη αντίδραση των ιδιοκτητών καφέ και εστιατορίων. Πολλοί επιχειρηματίες έσπασαν το «εμπάργκο» στο κάπνισμα και επανέφεραν τα τασάκια στα τραπέζια, υποστηρίζοντας ότι η απαγόρευση οδηγεί σε περαιτέρω μείωση της πελατείας τους.

 

  • Σοκ προκάλεσε στα μέσα Ιουνίου το μακάβριο εύρημα της «χτισμένης» σορού ενός 42χρονου άνδρα σε σπίτι στο Διακοφτό Αχαΐας. Ο 42χρονος είχε εξαφανιστεί τον Μάιο του 2009 χωρίς να αφήσει ίχνη και οι συγγενείς του τον αναζητούσαν παντού, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Τελικά, η σορός του άτυχου κτηματομεσίτη από τη Ζάκυνθο βρέθηκε θαμμένη μέσα σε μπανιέρα, η οποία είχε καλυφθεί με αδρανή υλικά, τσιμέντο και πλακίδια και είχε μετατραπεί σε ντουζιέρα. Μια 54χρονη ομογενής από τη Β.Ήπειρο συνελήφθη στη Λούτσα και ομολόγησε την αποτρόπαια πράξη της. Κίνητρο της δολοφονίας ήταν οι οικονομικές διαφορές που είχε με το θύμα. Η 54χρονη είχε διαπράξει ληστείες, απάτες και κλοπές εις βάρος ηλικιωμένων σε ακόμη 13 περιπτώσεις.

 

 

  • Βαρύς έπεσε ο πέλεκυς της Δικαιοσύνης για τον ειδικό φρουρό Επαμεινώνδα Κορκονέα, ο οποίος καταδικάστηκε από το Μεικτό Ορκωτό Δικαστήριο Άμφισσας σε ποινή ισόβιας κάθειρξης και σε επιπλέον φυλάκιση δεκαπέντε μηνών για τη δολοφονία του 15χρονου Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου τον Δεκέμβριο του 2008 στα Εξάρχεια. Στη διάρκεια της απολογίας του, ο Κορκονέας παραδέχθηκε για πρώτη φορά ότι όταν πυροβόλησε έβλεπε τα συγκεντρωμένα παιδιά και το όπλο του, αφήνοντας να εννοηθεί πως πυροβόλησε σε ευθεία βολή κι όχι στον αέρα, όπως υποστήριζε έως εκείνη τη στιγμή. Ποινή δεκαετούς κάθειρξης επιβλήθηκε στον δεύτερο ειδικό φρουρό Βασίλη Σαραλιώτη. Το δικαστήριο έκρινε ένοχους και τους δύο κατηγορούμενους για τη δολοφονία του 15χρονου μαθητή, χωρίς να τους αναγνωρίσει κανένα ελαφρυντικό. Στην επέτειο των δύο χρόνων από τη δολοφονία του Αλ.Γρηγορόπουλου, χιλιάδες άτομα κατέβηκαν στους δρόμους για να τιμήσουν τη μνήμη του, ενώ δεν έλειψαν η ένταση και τα επεισόδια.

 

  • Παραταγμένοι σε «θέσεις μάχης» στους καταπέλτες των πλοίων βρέθηκαν στις αρχές του καλοκαιριού ναυτεργάτες και συνδικαλιστές του ΠΑΜΕ, αντιδρώντας στην άρση του καμποτάζ. Το λιμάνι του Πειραιά τέθηκε υπό αστυνομικό κλοιό για την αποφυγή επεισοδίων, ενώ χιλιάδες επιβάτες έζησαν ώρες ταλαιπωρίας, καθώς οι κάβοι δεν λύνονταν. Οι απεργιακές κινητοποιήσεις «έδιωξαν» από τον Πειραιά και το κρουαζιερόπλοιο Zenith και μαζί με αυτό χιλιάδες τουρίστες. Τελικά το νομοσχέδιο για την άρση του καμποτάζ υπερψηφίστηκε παρά τις αντιδράσεις των ναυτεργατικών σωματείων αλλά και της αντιπολίτευσης.

 

  • Με ραμμένα τα χείλη τους να ζητούν επιτακτικά από τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες την παροχή ασύλου, φτάνοντας στο σημείο να κινδυνεύσει η ζωή τους από την απεργία πείνας. Πρόκειται κυρίως για Ιρανούς πρόσφυγες, άντρες και γυναίκες. Κάποιοι παραμένουν έξω από τα Προπύλαια σε αντίσκηνα με το ίδιο αίτημα. Και την ώρα που η ελληνική πολιτεία δέχεται πυρά από διεθνείς οργανισμούς για την τακτική της να μην χορηγεί άσυλο, το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη υπόσχεται τη δημιουργία της νέας υπηρεσίας, που θα εξετάζει τα αιτήματα προσφύγων σε χρόνο – ρεκόρ, σε σχέση με το ισχύον καθεστώς. Το σχέδιο του υπουργείου προβλέπει τη δημιουργία Ανεξάρτητης Αρχής Προσφυγών, η οποία θα επανεξετάζει αιτήματα για παροχή ασύλου που σε πρώτο βαθμό έχουν απορριφθεί. Αυτή τη στιγμή εκκρεμούν προς εξέταση περίπου 7.000 αιτήσεις σε πρώτο βαθμό και 47.000 σε δεύτερο βαθμό.

 

  • Η αντιπαράθεση στην περιοχή του Αγ. Παντελεήμονα κλιμακώθηκε με συγκεντρώσεις και πορείες ακροδεξιών, πυρπολήσεις αποθηκευτικών χώρων της εκκλησίας, όπου ο παπάς της ενορίας έχει προσφέρει καταφύγιο σε μερικούς άπορους μετανάστες, και κορυφώθηκε κατά την προεκλογική περίοδο. Οι «οργισμένοι κάτοικοι» της περιοχής επιτέθηκαν με γιαούρτια εναντίον του Αλέκου Αλαβάνου και της Ελένης Πορτάλιου, υποψηφίων για την περιφέρεια Αττικής και το Δήμο Αθηναίων αντίστοιχα, όταν εκείνοι βρέθηκαν στον Αγ. Παντελεήμονα. Λίγες ημέρες αργότερα, η περιοχή ανέδειξε τον πρώτο δημοτικό σύμβουλο Αθηναίων, προερχόμενο από την Χρυσή Αυγή. Στον αντίποδα, το Μέγαρο Μουσικής σε συνεργασία με την Εκκλησία ανέλαβαν μια σημαντική πρωτοβουλία, διοργανώνοντας μια ιστορική μουσική εκδήλωση μέσα στην εκκλησία του Αγ. Παντελεήμονα, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, ένα έμπρακτο μήνυμα αλληλεγγύης και συμφιλίωσης, μια φωνή κατά του ρατσισμού, του φανατισμού και της μισαλλοδοξίας.

 

  • Με το έλλειμμα και το χρέος εκτός ελέγχου και τις αγορές να σπρώχνουν τη χώρα στο γκρεμό της χρεοκοπίας, η κυβέρνηση αναγκάστηκε να προωθήσει μέτρα λιτότητας με σοβαρό αντίκτυπο σε μεγάλα κοινωνικά στρώματα. Η οργή του λαού για το πώς έφθασε η χώρα ως εδώ, ποιοι ευθύνονται και ποιοι πληρώνουν τις αμαρτίες του παρελθόντος εκφράστηκε με μεγάλες διαδηλώσεις και έντονη αμφισβήτηση πολιτικών και συνδικαλιστών. Διαδηλωτές προπηλάκισαν, πέταξαν γιαούρτια και κυνήγησαν με άγριες διαθέσεις εκπροσώπους του πολιτικού συστήματος και του επιχειρηματικού κόσμου. Για πρώτη φορά, απεργοί συγκεντρωμένοι μπροστά στο κτίριο του Κοινοβουλίου υιοθέτησαν ένα σύνθημα που έως τότε είχε ακουστεί μόνο από αντιεξουσιαστές: «Να καεί, να καεί το μπ… η Βουλή». Το «ηφαίστειο» εξερράγη στις 5 Μαΐου, με την μεγαλύτερη διαδήλωση των τελευταίων χρόνων. Η «λάβα» έκαψε όμως και αθώους. Μερικές μολότοφ που εκτοξεύθηκαν κατά του υποκαταστήματος της Marfin στην οδό Σταδίου, πυρπόλησαν το κτίριο, οδηγώντας σε τραγικό θάνατο 3 υπαλλήλους, δύο γυναίκες -εκ των οποίων η μία έγκυος- και έναν άνδρα.

 

  • Πολλή δουλειά για την Εξεταστική Επιτροπή για την υπόθεση της Siemens, που παίρνει παράταση στην παράταση για την κατάθεση του πορίσματός της, προσπαθώντας να ανακαλύψει νέα στοιχεία. Μεταξύ άλλων, συνέταξε ένα κατάλογο 10 πρώην υπουργών, ζητώντας το άνοιγμα των λογαριασμών τους, καθώς και να προσέλθουν να καταθέσουν. Ένας εξ αυτών, ο Τάσος Μαντέλης κατηγορήθηκε για την νομιμοποίηση εσόδων από παράνομη δραστηριότητα και του επιβλήθηκε χρηματική εγγύηση και απαγόρευση εξόδου από τη χώρα. Επίσης, τα μέλη της Επιτροπής ταξίδεψαν έως το Μόναχο για να εξετάσουν τα μεγαλοστελέχη της Siemens, Μ.Χριστοφοράκο, Ρ.Σίκατσεκ και Μ.Κουτσενρόιτερ. Αν και ο Χριστοφοράκος κράτησε το στόμα του κλειστό, ο Σίκατσεκ μίλησε στους Έλληνες βουλευτές για δωροδοκίες. Ωστόσο, λίγες ημέρες αργότερα, αναίρεσε την κατάθεσή του, «αθωώνοντας» τη μητρική εταιρία. Η Siemens, άλλωστε, έχει μπει στο στόχαστρο της Εξεταστικής Επιτροπής, η οποία σε μια προσπάθεια να πιέσει για να της δοθούν στοιχεία, ζήτησε την επιβολή προστίμων στη γερμανική εταιρία ως αποζημίωση στο ελληνικό δημόσιο. Η χρονιά, πάντως, έκλεισε με τη διαφυγή ενός ακόμη μεγαλοστελέχους της Siemens, καθώς ο υπόδικος Φόλκερ Γιουνγκ εγκατέλειψε την Πάρο, όπου βρισκόταν με περιοριστικούς όρους, και βρήκε καταφύγιο στο Μόναχο.

 

  • Ένα κεφάλαιο της Ιστορίας που είχε κλείσει τον Νοέμβριο του 1922 στου Γουδή με την εκτέλεση των Έξι ως υπαίτιων για τη Μικρασιατική Καταστροφή, «ξανάγραψε» ο Άρειος Πάγος. Έπειτα από 88 χρόνια, έκρινε αθώους τους καταδικασθέντες σε θάνατο τέως πρωθυπουργούς, Δ.Γούναρη, Π.Πρωτοπαπαδάκη και Ν.Στράτο, τους υπουργούς Ν.Θεοτόκη και Γ.Μπαλτατζή, καθώς και τον στρατηγό Γ.Χατζηανέστη. Ο Άρειος Πάγος έκανε δεκτή την αίτηση του Μιχάλη Πρωτοπαπαδάκη, εγγονού του τέως πρωθυπουργού, ακύρωσε την απόφαση του Έκτακτου Στρατοδικείου Αθηνών του 1922 και έπαυσε οριστικά λόγω παραγραφής την ποινική δίωξη για εσχάτη προδοσία που οδήγησε τους «Έξι» στο εκτελεστικό απόσπασµα. Η απόφαση που ελήφθη βασίστηκε σε ένα τηλεγράφημα και μία ομιλία στο Κοινοβούλιο του Ελευθέριου Βενιζέλου.

 

  • Σοκαριστική η καταστροφή στο μικρό αλλά παραδεισένιο φοινικόδασος της Πρέβελης, το οποίο καταστράφηκε από πυρκαγιά τον Αύγουστο του 2008, με το σύστημα πυρανίχνευσης εκτός λειτουργίας λόγω γραφειοκρατικών προβλημάτων. Δεν ήταν όμως μόνο οι φωτιές που απείλησαν τους φοίνικες το 2010: Στην Κρήτη, την Αττική και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας συνεχίστηκε η επέλαση του «κόκκινου ρυγχωτού σκαθαριού», ενός εισβολέα από την τροπική Ασία, ο οποίος γεννά τα αβγά του στους κορμούς και τους καταστρέφει από μέσα. Από την Γλυφάδα μέχρι τον Ωρωπό, οι φοίνικες της Αθήνας αποδεκατίστηκαν.

 

  • «Να προσπαθήσουμε να στεκόμαστε και να κρατιόμαστε όσο γίνεται πιο όρθιοι, σε μια στάση στοχαστικής εγρήγορσης, ακόμη και ιδίως όταν όλα ισοπεδώνονται, έρπουν και μηδενίζονται» ήταν η πρόταση του στοχαστή Κώστα Αξελού, που πέθανε τον Φεβρουάριο του 2010 σε ηλικία 86 ετών στο Παρίσι. Τέλη του 1945 επιβιβαζόταν στο θρυλικό πλοίο «Ματαρόα» μαζί με τους κορυφαίους της ελληνικής διανόησης: τον Κ.Καστοριάδη, τον Κ.Παπαϊωάννου, τον Κ.Βυζάντιο, την Μ.Κρανάκη, τον Κ.Κουλεντιανό, τον Ν.Σβορώνο και άλλους με προορισμό το Παρίσι. Σπούδασε φιλοσοφία στη Σορβόννη, όπου και δίδαξε από το 1962 έως το 1973, χωρίς να γίνει ποτέ καθηγητής. Τον Μάρτιο του 2009 αναγορεύτηκε διδάκτωρ Φιλοσοφίας από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και αυτή ήταν η τελευταία του επίσκεψη στην Ελλάδα.

 

  • Εικόνες που κανείς δεν φανταζόταν ότι θα έβλεπε εκτυλίχθηκαν τον Οκτώβριο στην Ακρόπολη. Από τη μία πλευρά οι συμβασιούχοι του υπουργείου Πολιτισμού, που διεκδικούσαν το εργασιακό τους μέλλον και την καταβολή των δεδουλευμένων, και από την άλλη πλευρά οι αστυνομικοί και οι δυνάμεις των ΜΑΤ, που κλήθηκαν να διαφυλάξουν το σύμβολο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Μόνο που τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν όπως κάποιοι φαντάζονταν και τελικά είδαμε τον Παρθενώνα «πνιγμένο» στα δακρυγόνα. Λίγοι στάθηκαν στα αιτήματα των συμβασιούχων. Η συζήτηση περιστράφηκε κυρίως στο εάν έχουν κάποιοι το δικαίωμα να αποκλείουν χώρους παγκοσμίου ενδιαφέροντος. Την απάντηση ίσως τους την έδωσαν οι εργαζόμενοι σε άλλες χώρες, όπως στην Ιταλία, που απέκλεισαν το Κολοσσαίο και τον Πύργο της Πίζας, χωρίς να σκεφτούν εάν θα κακοφανεί σε κάποιους…

 

 

 

 

 

 

 

Διεθνή:

 

  • Καταστροφικές για το Πακιστάν αποδείχθηκαν οι βροχοπτώσεις των θερινών μουσώνων, οι οποίες προκάλεσαν εκτεταμένες πλημμύρες, κοστίζοντας τη ζωή σε δεκάδες εκατοντάδες ανθρώπους και βυθίζοντας κάτω από το νερό το ένα πέμπτο της χώρας. Οι αρχικές πλημμύρες του βόρειο τμήματος επεκτάθηκαν προς το νότο, καταστρέφοντας σπίτια, σοδειές και υποδομές επηρεάζοντας συνολικά 20 εκατομμύρια κατοίκους. Όταν τα νερά υποχώρησαν και άρχισε να σχηματίζεται πλήρης η εικόνα του δράματος, ήρθαν και τα πρώτα κρούσματα χολέρας και ελονοσίας ενώ η διαχείριση της κρίσης επανέφερε στο προσκήνιο τις αδυναμίες της πακιστανικής κυβέρνησης. Η διεθνής κοινότητα, στην οποία στράφηκε γρήγορα το Ισλαμαμπάντ, έχει παράσχει ή δεσμευτεί νομικά σε παροχή κεφαλαίων και αγαθών συνολικού ύψους 1,9 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ μέχρι το Δεκέμβριο.

 

  • Η αρχή έγινε τον Απρίλιο με το Wikileaks να δημοσιοποιεί βίντεο της δολοφονίας αμάχων και ενός δημοσιογράφου από αμερικανικό ελικόπτερο στη Βαγδάτη. Τον Ιούνιο ακολούθησε το πολεμικό ημερολόγιο του Αφγανιστάν και τον Οκτώβριο του Ιράκ: εκατοντάδες χιλιάδες σελίδες με αναφορές από τα αμερικανικά στρατεύματα που έδειξαν καθαρά τον φονικό για τους άμαχους πόλεμο. Τον Νοέμβριο άρχισε η δημοσίευση εκατοντάδων χιλιάδων αμερικανικών διπλωματικών τηλεγραφημάτων, φέρνοντας σε δύσκολη θέση τις οργισμένες ΗΠΑ. Πρότυπο των δημοσιογραφικών και ‘χακτιβιστικών’ αποκαλύψεων της ψηφιακής εποχής ή ψηφιακός τρομοκράτης για τους πολέμιους της, η ιστοσελίδα WikiLeaks και ένας από τους ιδρυτές της, ο Τζούλιαν Άσαντζ, έδειξαν ποια είναι τα θύματα των πολέμων στη Μέση Ανατολή και άνοιξαν ξανά τη μεγάλη συζήτηση για τις χρήσεις και την επίδραση των μέσων ενημέρωσης και του Internet.

 

  • Έναν λαό ακρωτηριασμένο και μία χώρα ισοπεδωμένη, απελπισμένη, έντρομη, άφησαν πίσω τους τα 7 Ρίχτερ που χτύπησαν στις 12 Ιανουαρίου την Αϊτή. Σκηνές Αποκάλυψης εκτυλίχθηκαν στη φτωχότερη χώρα του Δυτικού Ημισφαιρίου, η οποία μέτρησε 230.000 νεκρούς, 1,5 εκατ. άστεγους και χιλιάδες ορφανά από το σεισμό που σημειώθηκε σε απόσταση 16 χλμ από το Πορτ-ο-Πρενς και σε εστιακό βάθος μικρότερο των 10 χλμ. Μία τεράστια επιχείρηση αρωγής στήθηκε εν μέσω χαοτικών συνθηκών από τη διεθνή κοινότητα, η οποία στάθηκε αρχικά μουδιασμένη μπροστά στο ασύλληπτο δράμα. Η επιδημία χολέρας ήλθε λίγους μήνες αργότερα να επιδεινώσει το Γολγοθά των Αϊτινών, αφαιρώντας έως τα τέλη του έτους περισσότερες από 2.000 ζωές. Μέσα στα χαλάσματα και την επιδημία στήθηκαν και οι κάλπες για τις προεδρικές εκλογές, που στιγματίστηκαν από βίαια επεισόδια και καταγγελίες για νοθεία. Η ανάδειξη του προέδρου, που θα αναλάβει την ανοικοδόμηση μιας χώρας στην οποία το 80% των κατοίκων ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, θα κριθεί σε δεύτερο γύρο το 2011.

 

  • H ιστορία 33 μεταλλωρύχων της Χιλής συντάραξε τον κόσμο. Από τις πρώτες εκείνες στιγμές του Αυγούστου, ότανοι παγιδευμένοι εργάτες έγραφαν σε ένα κομμάτι χαρτί ότι είναι ζωντανοί περίπου 700 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης, μέχρι την 8η Οκτωβρίου, όταν ξεκίνησε η επιχείρηση για τον απεγκλωβισμό τους. Μια χώρα ολόκληρη παρακολουθούσε επί 69 ημέρες τις εξελίξεις. Τη δύναμη, το χιούμορ, την απελπισία και το κουράγιο στα μηνύματά τους. Και ήλπιζε. Ότι η τεχνολογία θα κάνει το θαύμα της και το έκανε.

 

  • Τα αυτοσχέδια πακέτα-βόμβες ήρθαν ξαφνικά στο προσκήνιο μέσα στο 2010 καθώς έγιναν δεκάδες επιθέσεις στην Ευρώπη (κάποιες και στην Ελλάδα) και τις ΗΠΑ αν και οι περισσότερες αποτράπηκαν. Η Δύση έσπευσε να υιοθετήσει μέτρα ασφάλειας απέναντι σε μια σχετικά απλή πρακτική, που απλά δεν είχε προβλεφθεί. Το τίμημα της ασφάλειας, βέβαια, το πλήρωσαν οι επιβάτες. Στις ΗΠΑ με τις διαταγές της αρμόδιας υπηρεσίας TSA όσοι ταξιδεύουν αεροπορικώς πρέπει να περάσουν από σαρωτές ακτίνων Χ που τους απεικονίζουν σχεδόν γυμνούς στα μάτια των ελεγκτών. Σε διαφορετική περίπτωση πρέπει να υποστούν ένα εξονυχιστικό σωματικό έλεγχο που φτάνει στα όρια του εξευτελισμού.

 

  • Ένας συνδυασμός ασυνήθιστα υψηλών θερμοκρασιών και καταστροφικών πυρκαγιών έκαναν το καλοκαίρι του 2010 οδυνηρά αξέχαστο για τους Ρώσους. Στη Μόσχα, που δεν κινδύνεψε άμεσα από τις φλόγες, ο αριθμός των νεκρών λόγω του καπνού και του νέφους των σωματιδίων ήταν διπλάσιος από τον φυσιολογικό. Μεγάλες μάχες δόθηκαν για να μην καούν τα κέντρα πυρηνικής ενέργειας που είναι διασκορπισμένα γύρω από την πρωτεύουσα, αλλά η δυσαρέσκεια για τους κρατικούς χειρισμούς δεν έλειψε. Η καταστροφή είχε και πολιτική πλευρά της: μετά από 14 χρόνια θητείας η κυβέρνηση απάλλαξε από τα καθήκοντά του τον δήμαρχο Γιούρι Λουζκόφ.

 

  • Η απόφαση της κυβέρνησης Κάμερον να διπλασιάσει (ή και να τριπλασιάσει σε ορισμένες περιπτώσεις) ταδίδακτρα στα πανεπιστήμια -ως μέρος της γενικότερης προσπάθειας περιορισμού των δημοσίων δαπανών- προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων και δυναμικές φοιτητικές κινητοποιήσεις σε όλη τη χώρα. Από την οργή μερίδας νεαρών δεν γλίτωσαν ούτε τα κεντρικά γραφεία του Συντηρητικού κόμματος στο Λονδίνο, ενώ παραλίγο να καεί το χριστουγεννιάτικο δέντρο στην Trafalgar Square. Διαδηλώσεις κατά των περικοπών στην Παιδεία έγιναν και στην Ιταλία, με φόντο τη Σκάλα του Μιλάνου και τον Πύργο της Πίζας. «Ποιο μέλλον πάνω στα ερείπια» έγραφε ένα τεράστιο πανό που αναρτήθηκε από την κορυφή του εμβληματικού -όσο και ευαίσθητου- μνημείου.

 

  • Όσο η κρίση βάθαινε και η μία ευρωπαϊκή κυβέρνηση μετά την άλλη προχωρούσε σε προγράμματα λιτότητας, τόσο οι αντιδράσεις μεγάλωναν και οι Ευρωπαίοι προχωρούσαν σε απεργίες και διαδηλώσεις. Η αρχή έγινε στην Ισπανία και τη Γαλλία με την αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης ενώ μαζί με τα «ψαλίδια» σε συντάξεις και αποδοχές στο δημόσιο, απεργίες και μαζικές πορείες ακολούθησαν σε Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ιταλία και Ρουμανία. Συμβολικό αποκορύφωμα οι συντονισμένες πορείες σε όλες τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες στις 29 Σεπτεμβρίου, όταν ακόμη και οι δρόμοι των «ήσυχων» Βρυξελλών γέμισαν με σχεδόν 100.000 διαδηλωτές.

 

  • Το ηφαίστειο Eyjafjallajοkull εκρήγνυται στη μακρινή Ισλανδία και ξαφνικά όλη η Ευρώπη καθηλώνεται στο έδαφος: Η ηφαιστειακή δραστηριότητα δεν προκάλεσε θύματα στο νησιωτικό κράτος αλλά η τέφρα που ίπτατο πάνω από την ήπειρο οδήγησε σε απαγόρευση πτήσεων στο μεγαλύτερο μέρος του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου για ημέρες. Χιλιάδες αποκλεισμένοι ταξιδιώτες έμαθαν το «η πτήση σας ακυρώθηκε» σε όλες τις γλώσσες της ΕΕ σε ένα Σαββατοκύριακο. Οι αεροπορικές εταιρείες, βλέποντας να απογειώνονται μόνο οι ζημιές τους από απανωτές αναβολές πτήσεων και αποζημιώσεις, άρχισαν γρήγορα να αμφισβητούν εάν όντως η τέφρα αποτελούσε κίνδυνο για την αεροπλοΐα και η Κομισιόν απαντούσε πως «προέχει η ασφάλεια» μέχρι που η κατάσταση ομαλοποιήθηκε πλήρως έπειτα από εβδομάδες. Η τέφρα μπορεί να κάλυψε τα πάντα, ωστόσο, δεν κάλυψε την ασυνεννοησία σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

 

  • To Πεκίνο έδωσε εντολή για διαδικτυακή εισβολή στη Google, λένε τα διπλωματικά έγγραφα του WikiLeaks, το οποίο δέχτηκε κι αυτό κυβερνοεπίθεση από «κάποια κυβέρνηση». Είχε όμως στο πλευρό του τους οργανωμένους «χακτιβιστές» Anonymous, οι οποίοι ανέλαβαν διπλό ρόλο: επιτέθηκαν σε όσους αρνήθηκαν να συνεργαστούν με την πηγή των διαρροών -εταιρείες όπως οι Mastercard, Visa, Amazon και PayPal- και ταυτόχρονα μοίραζαν στη διαδικτυακή γειτονιά τα άπλυτα του Στέιτ Ντιπάρμεντ. Δεν μας είπαν όμως ποιος έφτιαξε τον κακόβουλο κώδικα Stuxnet, το «πρώτο σκουλήκι ειδικά για κυβερνοπόλεμο», σχεδιασμένο να σαμποτάρει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Τέτοια περιστατικά, και πολλά ακόμα, έκαναν το Διαδίκτυο του 2010 να βράζει από συγκρούσεις. Και όλα δείχνουν ότι ο κυβερνοχώρος θα παραμείνει πεδίο μάχης. Γνωρίζοντας την απειλή -και τις δυνατότητες- ενός «ψυχρού κυβερνοπολέμου», Ευρώπη, ΗΠΑ και ΝΑΤΟ πραγματοποίησαν μεγάλες ασκήσεις «κυβερνοετοιμότητας». Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα: κανείς δεν δηλώνει έτοιμος.

 

  • Δεν ήταν το συνηθισμένο σενάριο ατυχήματος που προκάλεσε το 2010 μια από τις χειρότερες περιβαλλοντικές καταστροφές της αμερικανικής ιστορίας. Την ώρα που τα στελέχη της BP γιόρταζαν την ολοκλήρωση της πλατφόρμας Deepwater Horizon στον Κόλπο του Μεξικού, μια φυσαλίδα μεθανίου από τον βυθό ανέβηκε το σωλήνα της γεώτρησης και εξερράγη στην επιφάνεια. Η διαρροή πετρελαίου συνεχίστηκε για τρεις μήνες, μέχρι να καταφέρουν να τη σταματήσουν τελικά τα ρομποτικά σκάφη της εταιρείας. Το ελαιώδες υγρό έφτασε στις ακτές τεσσάρων πολιτειών και εισέβαλε στο βαλτώδες δέλτα του Μισισιπί, καταστρέφοντας τη θαλάσσια ζωή από την επιφάνεια μέχρι τα βάθη. Ο Κόλπος του Μεξικού είναι μια από τις πέντε θαλάσσιες περιοχές με την πλουσιότερη βιοποικιλότητα στον κόσμο, φιλοξενεί όμως 3.000 πλατφόρμες.

 

  • Σύνοδος κορυφής για ένα ζώο; Ευτυχώς, συμβαίνουν κι αυτά: Στην ιστορική «Σύνοδο των Τίγρεων», που πραγματοποιήθηκε στην Αγία Πετρούπολη, ο Ρώσος πρωθυπουργός Βλαντιμίρ Πούτιν, ο Κινέζος ομόλογός του Ουέν Τζιαμπάο, και οι κυβερνήσεις δέκα ακόμα χωρών που φιλοξενούν τίγρεις, υπέγραψαν σχέδιο για τον διπλασιασμό των απειλούμενων αιλουροειδών έως το 2022. Η ανάγκη είναι επιτακτική: Τον τελευταίο αιώνα, ο συνολικός πληθυσμός των τίγρεων μειώθηκε από τα 100.000 άτομα στα 3.200, ενώ από τα εννέα σύγχρονα υποείδη εξαφανίστηκαν τουλάχιστον τα τρία.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Πολιτικά γεγονότα:

 

 

Ελλάδα:

  • Η συγκρουσιακή κατάσταση που σοβούσε για πολύ καιρό στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ, κυρίως μεταξύ του κυρίαρχου Αριστερού Ρεύματος και της Ανανεωτικής Πτέρυγας, κορυφώθηκε τον Ιούνιο, όταν ο Φώτης Κουβέλης, ο Νίκος Τσούκαλης, ο Θανάσης Λεβέντης και ο Γρηγόρης Ψαριανός -δηλαδή οι Ανανεωτικοί- ανακοίνωσαν την αποχώρησή τους από την Κουμουνδούρου, ρίχνοντας τη συνολική ευθύνη για τη διάσπαση στον Αλέξη Τσίπρα. Λίγες ημέρες αργότερα ανακοινώθηκε η ίδρυση της Δημοκρατικής Αριστεράς με αρχηγό τον Φώτη Κουβέλη. Εν τω μεταξύ, Αλέξης Τσίπρας και Αλέκος Αλαβάνος έγραψαν νέο κεφάλαιο στην ιστορία της κόντρας τους στις αυτοδιοικητικές εκλογές του Νοεμβρίου. Ο Αλέκος Αλαβάνος αποφάσισε να μην συνταχθεί με την υποψηφιότητα του ΣΥΡΙΖΑ για την Περιφέρεια Αττικής, δηλαδή με τον εργατολόγο Αλέξη Μητρόπουλο, ανακοινώνοντας την υποψηφιότητά του για τη θέση.

 

  • Στα άκρα οδηγήθηκαν το 2010 οι σχέσεις Αθήνας-Βερολίνου με αφορμή την οικονομική κρίση. Τα προβλήματα άρχισαν τον Φεβρουάριο, μετά την πρωτοφανή επίθεση που δέχθηκε η χώρα μας από το περιοδικό Focus. Έκτοτε ακολούθησε πλήθος αρνητικών δημοσιευμάτων στον γερμανικό Τύπο. Σοβαρότερα, όμως, ήταν τα όσα διαδραματίστηκαν σε πολιτικό επίπεδο, με την Άνγκελα Μέρκελ να βρίσκεται σε διαρκή κόντρα με την κυβέρνηση. Η Γερμανίδα καγκελάριος, πέρα από το μαρτύριο στο οποίο υπέβαλε την Αθήνα μέχρι να συμφωνήσει στον μηχανισμό στήριξης της ελληνικής οικονομίας, δοκίμασε ουκ ολίγες φορές την υπομονή του πρωθυπουργού, του Υπουργικού Συμβουλίου και όλων των Ελλήνων που παρακολουθούν τις εξελίξεις.

 

  • Τον ασκό του Αιόλου άνοιξε στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας η ψηφοφορία στη Βουλή, τον Μάιο του 2010, για την επικύρωση των έκτακτων μέτρων στήριξης της ελληνικής οικονομίας. Η πρώην υπουργός και συνδιεκδικήτρια της ηγεσίας της ΝΔ Ντόρα Μπακογιάννη υπερψήφισε τις κυβερνητικές αποφάσεις και η διαγραφή της ήταν θέμα ωρών. Την πόρτα εξόδου έδειξε η Ρηγίλλης και στους υποστηρικτές της, Χρήστο Μαρκογιαννάκη, Θόδωρο Σκυλακάκη και Λευτέρη Αυγενάκη, ενώ ο Γιώργος Κοντογιάννης ανεξαρτητοποιήθηκε έπειτα από μία άνευ προηγουμένη επίθεση κατά του Αντώνη Σαμαρά από το βήμα της Βουλής. Το τεταμένο κλίμα στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης επιδείνωσαν οι παρεμβάσεις του επίτιμου προέδρου της ΝΔ Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.

 

  • Την παραπομπή των πρώην υπουργών της ΝΔ Ευάγγελου Μπασιάκου, Πέτρου Δούκα και Αλέξανδρου Κοντού στο Δικαστικό Συμβούλιο αποφάσισε, για την υπόθεση Βατοπαιδίου, η Ολομέλεια της Βουλής. Προηγήθηκε το πόρισμα της αρμόδιας Προανακριτικής Επιτροπής που, εκτός από τους κ. Δούκα, Μπασιάκο και Κοντό, παρέπεμπε επίσης στην Ολομέλεια τους Γιώργο Βουλγαράκη και Θεόδωρο Ρουσόπουλο. Η διερεύνηση της υπόθεσης από την Προανακριτική έδωσε την αφορμή και για μία σπάνια δημόσια παρέμβαση του Κώστα Καραμανλή. Στο 2,5 σελίδων υπόμνημα που κατέθεσε στην Επιτροπή, ο τέως πρωθυπουργός τόνισε πως την πολιτική ευθύνη την ανέλαβε ευθέως και χαρακτήρισε «καθ’ όλα νόμιμη» τη διαδικασία των ανταλλαγών με τη Μονή Βατοπαιδίου.

 

 

 

  • Αν και οι κάλπες αφορούσαν τους δημάρχους και τους περιφερειάρχες, το Μνημόνιο ήταν αυτό που κυριάρχησε στις συζητήσεις για τις αυτοδιοικητικές εκλογές του Νοεμβρίου, τις πρώτες του «Καλλικράτη». Η ΝΔ κάλεσε εξαρχής σε αντιμνημονιακή ψήφο, ενώ το ΠΑΣΟΚ ζήτησε ψήφο με όρους αυτοδιοικητικούς. Ωστόσο, λίγες ημέρες πριν από τον α’ γύρο των εκλογών, σε διακαναλική συνέντευξή του, ο πρωθυπουργός ζήτησε ισχυρό μήνυμα στήριξης από τους πολίτες, ρίχνοντας στο τραπέζι το χαρτί των πρόωρων εκλογών. Στις δύο Κυριακές που ακολούθησαν, η αποχή ήταν μεγάλη, αλλά υπήρξαν και μεγάλες ανατροπές. Η ΝΔ, έπειτα από πολλά χρόνια, ηττήθηκε στους Δήμους Αθηναίων και Θεσσαλονίκης, όπου εξελέγησαν οι Γιώργος Καμίνης και Γιάννης Μπουτάρης αντιστοίχως. Το ΠΑΣΟΚ, έπειτα από παλινωδίες και εσωτερικές κόντρες, έχασε τον Δήμο Πειραιά, όπου εξελέγη ο υποψήφιος της ΝΔ Βασίλης Μιχαλολιάκος. Στην Περιφέρεια Αττικής επικράτησε ο Γιάννης Σγουρός, ο οποίος απειλήθηκε περισσότερο από τον ανεξάρτητο υποψήφιο Γιάννη Δημαρά, παρά από τον υποψήφιο της ΝΔ Βασίλη Κικίλια. Ωστόσο, ο κ. Δημαράς δεν πέρασε τελικά στον β’ γύρο. Συνολικά, το ΠΑΣΟΚ κέρδισε οκτώ Περιφέρειες (μαζί με την Πελοπόννησο, όπου επικράτησε ο Πέτρος Τατούλης), ενώ η ΝΔ κέρδισε τις υπόλοιπες πέντε.

 

  • Καταιγιστικός ήταν ο ρυθμός, με τον οποίο η κυβέρνηση έφερνε τους νόμους στη Βουλή στη διάρκεια του 2010. Τη διοικητική μεταρρύθμιση της χώρας έφερε ο «Καλλικράτης», ο νόμος του υπουργείου Εσωτερικών που με λίγα λόγια μείωσε τους δήμους της χώρας σε 325, κατάργησε τις νομαρχίες, χώρισε τη χώρα σε 13 περιφέρειες και έφερε το θεσμό του αιρετού περιφερειάρχη. Επίσης, ορίζει τις μετατάξεις χιλιάδων δημοτικών υπαλλήλων, ενώ θέτει ένα πιο αυστηρό πλαίσιο ελέγχου για τα οικονομικά των ΟΤΑ. Στον στενό δημόσιο τομέα, το υπουργείο Εσωτερικών προχώρησε για πρώτη φορά στην καταγραφή των δημοσίων υπαλλήλων (φτάνουν τους 768.009), ενώ εκκρεμεί η απογραφή στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει στη συγχώνευση ή και κατάργηση δεκάδων δημόσιων οργανισμών, με στόχο την περιστολή δαπανών. Επίσης, φέτος ψηφίστηκε και το νομοσχέδιο για την ιθαγένεια. Οι νόμιμοι -και μόνο- μετανάστες θα μπορούν να αποκτούν την ελληνική ιθαγένεια με την προϋπόθεση της επιτυχούς εξέτασης στην ελληνική γλώσσα, την πολιτική αγωγή και την ιστορία, εφόσον διαμένουν στη χώρα για πέντε έτη. Τα παιδιά τους θα μπορούν να παίρνουν την ιθαγένεια, αφού θα έχουν παρακολουθήσει με επιτυχία επί έξι χρόνια μαθήματα σε ελληνικό σχολείο. Το υπουργείο Υγείας ελπίζει να βάλει τάξη στον χώρο του φαρμάκου με το νόμο για την ηλεκτρονική συνταγογράφηση.

 

  • Μετά από μαραθώνιο διαβουλεύσεων και μάλιστα μεταμεσονύχτια, στις 7 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε ανασχηματισμός της κυβέρνησης. Στο επίκεντρο των σεναρίων βρέθηκαν κατά καιρούς η κριτική για το συντονισμό και την ταχύτητα με την οποία προωθούνταν οι μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης, η παραίτηση της Αντζελας Γκερέκου, λόγω των οφειλών του συζύγου της Τόλη Βοσκόπουλου στην Εφορία, ή το ενδεχόμενο υποψηφιοτήτων υπουργών για τις αυτοδιοικητικές εκλογές. Το νέο κυβερνητικό σχήμα προέκυψε πολυπληθέστερο, με την ένταξη και παλαιών έμπειρων στελεχών του ΠΑΣΟΚ, ενώ ο πρωθυπουργός αποφάσισε και δομικές αλλαγές, στις αρμοδιότητες των υπουργών. Το νέο Υπουργικό Συμβούλιο συνεδρίασε για πρώτη φορά στη Θεσσαλονίκη, στο περιθώριο της ΔΕΘ. Ο Γ.Παπανδρέου, μιλώντας για την οικονομία, ξεκαθάρισε πως «δεν επήλθε λήξη συναγερμού» και ανακοίνωσε τη λειτουργία δύο νέων διυπουργικών επιτροπών. Παράλληλα, στο πλαίσιο του καλύτερου συντονισμού του κυβερνητικού έργου, αυξημένες αρμοδιότητες ανέλαβε ο υπουργός Εσωτερικών Γ.Ραγκούση.

 

 

 

 

Διεθνή:

 

  • Σε δυσμενή θέση ο Νικολά Σαρκοζί: Η δημοτικότητά του είναι σε ιστορικά χαμηλά, η ΕΕ τον «κατσάδιασε» για την απέλαση των Ρομά και οι συμπολίτες του κατέβηκαν μαζικά στους δρόμους όλης της χώρας, διαμαρτυρόμενοι για την αύξηση -κατά δύο έτη- του ορίου συνταξιοδότησης. Και σαν να μην έφταναν αυτά, ξέσπασε και το σκάνδαλο χρηματοδότησης του κόμματός του από την ζάπλουτη κληρονόμο της L’Oreal με αντάλλαγμα -τι άλλο;- φορολογικές ελαφρύνσεις για την ίδια. Ο ίδιοςαρνήθηκε τα πάντα, ενώ σε μια προσπάθεια να αλλάξει την ατζέντα, προχώρησε σε ανασχηματισμό της κυβέρνησής του. Το μόνο όμως που δεν μπορεί να ανασχηματίσει είναι τη δημοφιλία του πρωθυπουργού του Φρανσουά Φιγιόν. Και όλα αυτά περίπου 1,5 χρόνο πριν τις προεδρικές εκλογές, για τις οποίες οι Σοσιαλιστές λαμβάνουν ήδη θέσεις.

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Πολιτισμικά και θρησκευτικά γεγονότα:

 

 

Ελλάδα:

 

  • Θέλοντας να καταδείξουν πλέον το πρόβλημα έλλειψης επίσημου χώρου θρησκευτικής λατρείας πολλοί Μουσουλμάνοι πραγματοποίησαν για πρώτη φορά δημόσιες ομαδικές προσευχές φέτος. Την πρώτη, στην πλ. Κοτζιά για το τέλος του Ραμαζανίου. Την δεύτερη φορά, στα Προπύλαια, την πλ. Αττικής, το Μενίδι, το Μοσχάτο, το Κορωπί, το Αιγάλεω, την πλ. Κουμουνδούρου, τα Οινόφυτα, το Περιστέρι, το Φάληρο, την Ελευσίνα και τον Ασπρόπυργο για τον εορτασμό της Αΐντ αλ Αντχα. Τα πνεύματα στην πλ. Αττικής όμως ήταν αρκετά οξυμένα. Συγκεντρώσεις και πορείες ακροδεξιών οργανώσεων, προκλητικά και υβριστικά συνθήματα, ή λαϊκά τραγούδια στη διαπασών την ώρα της προσευχής, δεν πτόησαν πάντως τους μουσουλμάνους, που προσευχήθηκαν υπό το βλέμμα των ΜΑΤ.

 

  • Δύο μεγάλοι, νέοι χώροι πολιτισμού άνοιξαν τις πύλες τους στην Αθήνα το 2010. Το Πολιτιστικό Κέντρο του Ιδρύματος «Μιχάλης Κακογιάννης» (Πειραιώς 206) διαθέτει αμφιθέατρο 330 θέσεων, αίθουσα κινηματογράφου 120 θέσεων και εκθεσιακό χώρο, ενώ στο κτήριο λειτουργούν δύο καφέ–μπαρ, εστιατόριο και πωλητήριο. Το εντυπωσιακό κτήριο της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών έχει εμβαδόν 18.000 τ.μ. και περιλαμβάνει αμφιθεατρική αίθουσα 900 θέσεων, χώρο για εκθέσεις, υπαίθριο θέατρο, ηλεκτρονική βιβλιοθήκη, στούντιο ηχογράφησης, εστιατόριο και χώρους στάθμευσης. Τη νύχτα οι μαρμάρινες λευκές λωρίδες του εξωτερικού φωτίζονται διαφορετικά, αποκαλύπτοντας πτυχές του εσωτερικού του κτιρίου. Και οι δύο χώροι φιλοξενούν παραστάσεις, συναυλίες, συζητήσεις και συνέδρια, καθώς και εκθέσεις.

 

  • Εκρηκτική συναυλιακή χρονιά το 2010 με κορύφωση το ροκ 360 μοιρών από τους U2 και την καταιγιστική εμφάνιση των Aerosmith. Δεκατρία χρόνια μετά τη Θεσσαλονίκη ο Μπόνο αποθεώθηκε και ο Στίβεν Τάιλερ έβαλε για πρώτη φορά φωτιά σε ελληνική σκηνή, ανοίγοντας το τεράστιο στόμα του μπροστά στο μικρόφωνο με σήμα κατατεθέν τα πολύχρωμα φουλάρια. Ένα θεαματικό σόου επιφύλαξαν οι Rammstein, και οι Prodigy επέστρεψαν με ένα δυναμικό live. Οι Scorpions έδωσαν την τελευταία (;) συναυλία τους στην Ελλάδα, ενώ ήλθε και ένα… ξωτικό από την Ιρλανδία, η Ντολόρες ‘Ο Ριόρνταν με τους Cranberries, ενωμένοι έπειτα από επτά χρόνια. Ο θρυλικός Μπομπ Ντίλαν, ο Όζι Όζμπορν, ο Billy Idol και οι Stranglers ξεσήκωσαν το κοινό. Metallica, Slayer, Megadeth και Anthrax προκάλεσαν… σεισμό. Black Eyed Peas, Editors, Ζαν Μισέλ Ζαρ, Ριάνα και Pink Martini ανέβηκαν επί σκηνής.

 

 

  • Ο θάνατος του Χρήστου Λαμπράκη στο τέλος του 2009 έφερε αλυσιδωτές αλλαγές σε όλα τα πεδία δραστηριοτήτων του. Σε μια από αυτές, την πιο αγαπημένη του όπως λέγεται, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, τον διαδέχτηκε ο νομικός Ιωάννης Μάνος. Ο νέος πρόεδρος του Οργανισμού του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, αμέσως μετά την εκλογή του, δήλωνε: «Θα προσπαθήσουμε, όπως πάντοτε το ήθελε ο ιδρυτής του, να ανοίξουμε ακόμη περισσότερο τις πόρτες του Μεγάρου σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα και ιδιαίτερα στους νέους ανθρώπους. Προς αυτή την κατεύθυνση θα εργασθούμε με γνώμονα την ποιότητα, τη συνέπεια και την αποτελεσματικότητα». Στο πλαίσιο αυτών των δράσεων και εκτός όλων των εκδηλώσεων που οργανώθηκαν και πραγματοποιήθηκαν όπως κάθε άλλη χρονιά, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών άνοιξε φέτος τον κήπο του στο κοινό, όχι μόνο για χαλάρωση, αλλά και για την παρακολούθηση καλλιτεχνικών και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων. Ο κήπος του Μεγάρου παραμένει ανοιχτός από τις 10 το πρωί έως τη δύση του ήλιου.

 

  • Έπρεπε να είναι έτοιμο το 2004 για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Όμως, από τότε πέρασαν έξι χρόνια και νεώτερον ουδέν. Η μόνη θετική εξέλιξη στην αργή πορεία του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης προς την απόκτηση στέγης είναι η δικαστική απόφαση που εκδόθηκε τον Ιούλιο του 2010 και δικαιώνει το μουσείο έναντι της εργολήπτριας εταιρείας, η οποία δεν το παρέδωσε έτοιμο στην προθεσμία που όφειλε. Έπειτα από όλα αυτά, ο νέος στόχος για την απόκτηση στέγης τοποθετείται στο 2013, όπως έχει πει η διευθύντριά του Άννα Καφέτση. Το κόστος της κατασκευής ανέρχεται στα 40 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που θα εκταμιευθεί από κοινοτικούς πόρους, καθώς το έργο έχει ενταχθεί αρχικώς στο Γ’ ΚΠΣ και στη συνέχεια στο ΕΣΠΑ. Μέχρι τότε προσωπικό και εκθέσεις έχουν μετακομίσει προσωρινώς στο κτήριο του Ωδείου Αθηνών. Πάντως, στα δέκα χρόνια λειτουργίας του, το ΕΜΣΤ έχει πραγματοποιήσει 49 εκθέσεις και έχει στις συλλογές του 660 έργα. Τις εκθέσεις του έχουν επισκεφθεί περισσότεροι από 157.000 επισκέπτες.

 

  • «Η περίπτυστος αυτή Θεολογική Σχολή εξακολουθεί να παραμένει κλειστή». Φράση από τα χείλη του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου κατά τα εγκαίνια της έκθεσης «Ιχνηλατώντας την Κωνσταντινούπολη» στο χώρο της ιστορικής σχολής στη Χάλκη. Αυτό που οι πολιτικοί δεν έχουν καταφέρει να κάνουν, το πέτυχαν 101 Έλληνες εικαστικοί, ανοίγοντας έστω και για λίγες εβδομάδες τους χώρους της Σχολής. Τα έργα που παρουσιάστηκαν δημιουργήθηκαν στο μεγαλύτερο μέρος τους για τις ανάγκες της έκθεσης, «ερευνώντας» στιγμιότυπα μυθολογικά, ιστορικά και καθημερινά, ενθυμήσεις από την αρχαιότητα, βυζαντινές μνήμες, βίους αυτοκρατόρων και αγίων, χορούς δερβίσηδων, αλλά και ρομαντικές περιπλανήσεις περιηγητών. Η έκθεση στη Θεολογική Σχολή διήρκεσε από τις 28 Αυγούστου μέχρι τις 23 Σεπτεμβρίου και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στην «Τεχνόπολις» του Δήμου Αθηναίων.

 

 

 

 

 

 

Διεθνή:

 

  • Νόμπελ Ειρήνης στον Κινέζο αντιφρονούντα Λιού Σιαομπό απένειμε η νορβηγική επιτροπή και η Κίνα αποφάσισε να «δείξει τα δόντια της», ασκώντας πιέσεις σε κυβερνήσεις για να μην εκπροσωπηθούν στο Όσλο. Παράλληλα, χαρακτήρισε «αισχρή» την απονομή, εμποδίζοντας αντιφρονούντες από το να ταξιδέψουν στη Νορβηγία και μπλοκάροντας δικτυακούς τόπους ξένων μέσων ενημέρωσης. Ο βετεράνος των αγώνων για την ελευθερία της έκφρασης και τη δημοκρατία, Λιού Σιαομπό, αποτελεί ηγετική φυσιογνωμία του κινήματος της Τιενανμέν, συντάκτης της Χάρτας 08, και «μαύρο πρόβατο» του κινεζικού καθεστώτος. Παραμένει έγκλειστος από το 2009. Σύμβολο της απουσίας του Νομπελίστα στη Νορβηγία μία άδεια καρέκλα, μία φωτογραφία και ένα από τα κείμενά του, το οποίο διάβασε η ηθοποιός Λιβ Ούλμαν. Ο ίδιος θέλησε να αφιερώσει το βραβείο του στις «χαμένες ψυχές» της εξέγερσης της πλατείας Τιενανμέν.

 

  • Συνταρακτικές αποκαλύψεις για το εύρος της σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων και τη σιωπή του κλήρου στους κόλπους της Καθολικής Εκκλησίας προκάλεσαν ρίγη στην παγκόσμια κοινή γνώμη. Εκατοντάδες θύματα παιδεραστών ιερέων σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και παγκοσμίως έλυσαν χρόνια σιωπής για να ξεδιπλωθεί ένα σκάνδαλο ακόμη μεγαλύτερο από αυτό συγκλόνισε τα τελευταία χρόνια τις ΗΠΑ. Στη δίνη των αποκαλύψεων παραιτήθηκαν επίσκοποι σε Βέλγιο και Ιρλανδία, ξεκίνησε έρευνα για συγκάλυψη σε βάρος του Γερμανού αρχιεπισκόπου Ρόμπερτ Ζόλιτς, έγινε στόχος αστυνομικής εφόδου η έδρα της Καθολικής Εκκλησίας στο Βέλγιο. Καταγγελίες για συγκάλυψη άγγιξαν ακόμη και τον Πάπα Βενέδικτο ΙΣτ’ την εποχή που ήταν καρδινάλιος και μετέπειτα αρχιεπίσκοπος Μονάχου. Μουδιασμένο απέναντι στη σκάνδαλα, το Βατικανό δεσμεύθηκε για επιχείρηση-διαφάνεια με τον ποντίφικα να προσφέρει καθυστερημένα τη συγγνώμη της Εκκλησίας στα θύματα και εκείνα να απαντούν ότι δεν αρκεί. Πλέον σοκαριστική είναι η βελγική έρευνα που αποκάλυψε ότι παιδιά κακοποιούνταν σχεδόν σε κάθε επισκοπή της χώρας και τουλάχιστον 13 θύματα των παιδεραστών ιερέων οδηγήθηκαν στην αυτοκτονία.

 

  • Στον Περουβιανό συγγραφέα Μάριο Βάργκας Λιόσα απονεμήθηκε το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2010. Η Σουηδική Βασιλική Ακαδημία αποφάσισε να βραβεύσει τον 74χρονο συγγραφέα «για τη χαρτογράφηση των δομών της εξουσίας και τις διεισδυτικές εικόνες της αντίστασης του ατόμου, της εξέγερσης και της ήττας του». Ο Μάριο Βάργκας Λιόσα έχει γράψει περισσότερες από 30 νουβέλες, θεατρικά έργα και πραγματείες. Τα γνωστότερα έργα του είναι τα Απρόσμενη επίσκεψη, Η θεία Χούλια και ο γραφιάς, Ο πόλεμος της συντέλειας του κόσμου, Μητριάς εγκώμιο, Μια ιστορία για τον Μαύτα, Ο Παντελέων και οι επισκέπτριες, Ποιος σκότωσε τον Παλομίνο Μολέρο, Ο Λιτούμα στις Ανδεις, Οι αρχηγοί, Το ψάρι στο νερό.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Γεωστρατηγικά γεγονότα:

 

Ελλάδα:

 

  • Κινήσεις που προκάλεσαν αίσθηση παρατηρήθηκαν στο κεφάλαιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων αυτήν την χρονιά. Η Άγκυρα δείχνει να επιδιώκει τη λύση των διαφορών και στο πλαίσιο αυτό πιέζει διά της συνεργασίας. Ο Ταγίπ Ερντογάν στην πρώτη του επίσκεψη στην Αθήνα έφερε μαζί του το μισό υπουργικό συμβούλιο και υπέγραψε 21 συμφωνίες. Την ίδια ώρα, Τούρκοι υπουργοί έκαναν λόγο για συνεκμετάλλευση του Αιγαίου όσον αφορά σε πετρελαϊκά κοιτάσματα, ενώ στο φως της δημοσιότητας ήρθαν στοιχεία για μυστικές συνομιλίες των δύο πλευρών σχετικά με την μείωση της έντασης στο Αιγαίο. Γεγονός είναι, πάντως, πως κατά το μπαράζ των συναντήσεων των δύο πρωθυπουργών έγιναν δηλώσεις για θέματα – ταμπού, όπως οι υπερπτήσεις στο Αιγαίο, στοιχείο που φανερώνει αλλαγή διάθεσης στην αντιμετώπιση των προβλημάτων των δύο χωρών. Φυσικά, οι υπερπτήσεις στο Αιγαίο συνεχίστηκαν και μάλιστα εμπλουτίστηκαν με «κρουαζιέρες» τουρκικών φρεγατών έως το Σούνιο. Από την άλλη πλευρά, έγιναν και κινήσεις καλής θέλησης από την Τουρκία, η οποία επέστρεψε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο το Ορφανοτροφείο της Πριγκήπου, ενώ επέτρεψε Θεία Λειτουργία τον Δεκαπενταύγουστο στην Παναγία Σουμελά.

 

 

 

Διεθνή:

 

  • Διεθνή κατακραυγή και πρωτοφανή κρίση στις σχέσεις Ισραήλ-Τουρκίας προκάλεσε η αιματηρή επέμβαση Ισραηλινών καταδρομέων στη διεθνή νηοπομπή που μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια για τους κατοίκους της αποκλεισμένης Λωρίδας της Γάζας. Το ισραηλινό ρεσάλτο στο πλοίο Mavi Marmara τα ξημερώματα της 31ης Μαΐου σε διεθνή χωρικά ύδατα οδήγησε στο θάνατο εννέα Τούρκων ακτιβιστών, πυροδοτώντας διαδηλώσεις παγκοσμίως. Όρκοι εκδίκησης αντηχούσαν από την Τουρκία με τον Ταγίπ Ερντογάν να κατηγορεί το Ισραήλ για κρατική τρομοκρατία και την κυβέρνηση Νετανιάχου να επικαλείται αυτοάμυνα, αρνούμενη να επιτρέψει διεθνή έρευνα για το αιματοκύλισμα του Στόλου της Ελευθερίας. Σε πολιτικό επίπεδο, την αρχική αισιοδοξία που προκάλεσε η επανάληψη των απευθείας διαπραγματεύσεων Ισραηλινών-Παλαιστινίων διαδέχθηκε γρήγορα το γνώριμο τέλμα. Η ισραηλινή άρνηση να παραταθεί το μορατόριουμ στην εποικιστική δραστηριότητα στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, καθώς και τα σχέδια επέκτασης των εβραϊκών οικισμών στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, πάγωσαν ξανά τη διαπραγμάτευση και γκρέμισαν τις ελπίδες που καλλιέργησε η αμερικανική διακυβέρνηση ότι η λύση βρίσκεται κοντά.

 

  • Τη διεθνή κοινότητα απασχόλησε με το πυρηνικό του πρόγραμμα το Ιράν. Τακτική «καρότο και μαστίγιο» ακολουθεί η Τεχεράνη, η οποία συμφωνεί μεν σε συνομιλίες με τη διεθνή κοινότητα, αλλά τονίζει όπου σταθεί κι όπου βρεθεί ότι δεν θα κάνει «εκπτώσεις» στο πυρηνικό της πρόγραμμα. Σκληρές κυρώσεις επέβαλε ο ΟΗΕ.

 

  • Πενήντα επτά χρόνια μετά την κατάπαυση του πυρός και χωρίς να έχει υπογραφεί ποτέ συνθήκη ειρήνης, η ένταση στη χερσόνησο της Κορέας δεν έχει κοπάσει. Η βύθιση της νοτιοκορεατικής κορβέτας τον Μάρτιο και ο βομβαρδισμός του νησιού Γιονπιόνγκ έδωσαν την αφορμή να κλιμακωθούν οι διεθνείς πιέσεις κατά της Πιονγιάνγκ αν και παρέμειναν μόνο στο επίπεδο της λεκτικής αντιπαράθεσης. Η εντελώς απρόβλεπτη, ερμητικά κλειστή Β.Κορέα δεν εγκαταλείπει παρά τις τεράστιες οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει το πυρηνικό της πρόγραμμα. Την ίδια ώρα ετοιμάζεται για την όσο το δυνατόν πιο ομαλή διαδοχή του Κιμ Γιονγκ-Ιλ από τον αόρατο μέχρι σήμερα γιο του στον οποίο παραχωρούνται κρατικά αξιώματα και σύντομα όπως φαίνεται και η ίδια η εξουσία.

 

  • Τη λήξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο Ιράκ κήρυξαν οι Ηνωμένες Πολιτείες επτάμισι χρόνια αφότου έπεσαν στην θανάσιμη παγίδα της μετά Σαντάμ εποχής με την «απελευθερωτική» εισβολή που κόστισε χιλιάδες ζωές, δισεκατομμύρια δολάρια και κατακερμάτισε την εικόνα της Αμερικής. Η διακυβέρνηση Ομπάμα δεσμεύεται ότι οι εναπομείναντες 50.000 στρατιώτες θα έχουν αποσυρθεί οριστικά έως τα τέλη του 2011, και ρίχνει το κέντρο βάρους στη μάχη κατά των Ταλιμπάν και της Αλ Κάιντα στο Αφγανιστάν. Ο τερματισμός της μάχιμης αποστολής στο Ιράκ ήλθε εν μέσω μετεκλογικού αδιεξόδου που διήρκεσε οκτώ μήνες και γέννησε περισσότερη βία, ενισχύοντας τις αμφιβολίες κατά πόσο μπορούν οι ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας να αναλάβουν το έργο της ασφάλειας. Απέναντι στους ίδιους φόβους βρίσκεται το ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν, όπου οι ξένες δυνάμεις έχουν το 2010 τις βαρύτερες απώλειες στα δέκα χρόνια που μετρά ο πόλεμος. Η Συμμαχία υιοθέτησε σχέδιο για τη σταδιακή παράδοση του ελέγχου στις αφγανικές δυνάμεις έως τα τέλη του 2014, ωστόσο οι ΗΠΑ αποφεύγουν να δεσμευτούν σε χρονοδιάγραμμα τερματισμού των επιχειρήσεων. Οι επιθέσεις των Ταλιμπάν είναι αδιάκοπες, οι βουλευτικές εκλογές στιγματίζονται από βία και νοθεία, και ο Χαμίντ Καρζάι γίνεται ολοένα και πιο ενοχλητικός για την Ουάσινγκτον.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Γεγονότα Επιστημών:
  • 000 νέα είδη κατέγραψε η δεκαετής διεθνής προσπάθεια Απογραφής της Θαλάσσιας ζωής, μέχρι την ολοκλήρωσή της το 2010. Συνολικά 2.700 επιστήμονες από όλο τον κόσμο πραγματοποίησαν 570 αποστολές, από τη Ανταρκτική μέχρι τους τροπικούς, και δημοσίευσαν 2.600 ακαδημαϊκά άρθρα. Η απογραφή των ωκεανών ανεβαίνει έτσι στα 250.000 είδη -χωρίς τα μικρόβια- και όλα δείχνουν ότι πολλά ακόμα περιμένουν να ανακαλυφθούν.

 

  • Πώς μπορεί κανείς να μελετήσει κάτι που εξαϋλώνεται ακαριαία όταν τοποθετηθεί σε οποιοδήποτε δοχείο; Κι όμως, τελικά υπάρχει τρόπος: Χρησιμοποιώντας μια έξυπνη μαγνητική παγίδα, ερευνητές του CERN κατάφεραν για πρώτη φορά να συλλάβουν μερικά άτομα αντιυδρογόνου, ενός πολύτιμου υλικού που αναμένεται να ρίξει φως στις θεμελιώδεις αρχές Σύμπαντος. Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες είχαν καταφέρει να παράξουν μόνο αντι-ηλεκτρόνια και αντι-ιόντα.

 

  • O Κρεγκ Βέντερ, το τρομερό παιδί της βιοτεχνολογίας, παρουσίασε το Μάιο τη «Σύνθια», το πρώτο ζωντανό βακτήριο που λειτουργεί με συνθετικό DNA. Πρόκειται για το «σασί» ενός φυσικού μυκοβακτήριου, μέσα στο οποίο μεταμοσχεύθηκε γενετικό υλικό που δημιούργησαν οι ερευνητές. Στο μέλλον, ελπίζουν οι δημιουργοί του, παρόμοιοι συνθετικοί οργανισμοί θα παράγουν καύσιμα και φάρμακα και θα απορρυπαίνουν το περιβάλλον. Ήταν μια ακόμα εντυπωσιακή επιτυχία για τον Βέντερ, ο οποίος είχε γίνει πρωτοσέλιδο το 2000, όταν ολοκλήρωσε τη πρώτη ανθρώπινη γενετική αλληλουχία νωρίτερα από το διεθνές Πρόγραμμα Ανθρώπινου Γονιδιώματος.

 

  • Τον διαστημικό βράχο Ιτοκάβα, επισκέφθηκε το 2005 η ιαπωνική αποστολή Χαγιαμπούσα. Πέντε χρόνια μετά, το σκάφος έφερε στη Γη ένα κάνιστρο με τα πρώτα δείγματα αστεροειδή. Τα μικροσκοπικά σωματίδια που βρέθηκαν στο σφραγισμένο δοχείο προσφέρουν τώρα μια εικόνα για τα αρχέγονα συστατικά του Ηλιακού Συστήματος. Η αποστολή Χαγιαμπούσα ήταν προφανώς μια μεγάλη επιτυχία για το ιαπωνικό διαστημικό πρόγραμμα. Το 2010, όμως, είχε και ατυχίες: η αποστολή Ακατσούκι απέτυχε να τεθεί σε τροχιά γύρω από την Αφροδίτη και πρέπει να περιμένει μέχρι το 2016 για να επαναλάβει την προσπάθεια.

 

 

  • Μια μορφή ζωής με εξωγήινες ιδιότητες κρυβόταν στα αλμυρά, δηλητηριώδη νερά της λίμνης Μόνο στην Καλιφόρνια: H NASA ανακάλυψε ένα βακτήριο που αγνοεί τους κανόνες της βιολογίας και δεν περιορίζεται στα έξι στοιχεία που απαιτεί συνήθως η ζωή -οξυγόνο, άνθρακα υδρογόνο, άζωτο, θείο και φώσφορο. Το μικρόβιο μπορεί να ενσωματώνει στο σώμα του, ακόμα και στο DNA, το δηλητηριώδες στοιχείο αρσενικό. Αυτή του η ικανότητά κάνει την ύπαρξη εξωγήινης ζωής να φαίνεται ακόμα πιθανότερη. Δυστυχώς, όμως, οι φήμες που είχαν προηγηθεί στα blog για την ανακάλυψη αληθινών εξωγήινων δυστυχώς δεν επιβεβαιώθηκαν από την ερευνητική ομάδα.

 

  • Ένα διαγνωστικό τεστ υψηλής τεχνολογίας είναι το νέο όπλο κατά της φυματίωσης, η οποία σκοτώνει 1,8 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο, και θεωρείται μια από τις τρεις σημαντικότερες ασθένειες σε παγκόσμιο επίπεδο, μαζί με την ελονοσία και το AIDS. Εδώ και έναν αιώνα, η φυματίωση ανιχνεύεται με καλλιέργειες του βακτηρίου που την προκαλεί, μια διαδικασία που συχνά διαρκεί εβδομάδες. Τώρα, το τεστ Xpert MTB/RIF, το οποίο ανέπτυξε η αμερικανική εταιρεία Cepheid, υπόσχεται αξιόπιστη διάγνωση σε λιγότερο από δύο ώρες. Η εξέταση, που ανιχνεύει το γενετικό υλικό του βακτηρίου, θα διατεθεί στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας σε ειδική τιμή για τις αναπτυσσόμενες χώρες.